Zwłoka i opóźnienie

Zwłoka i opóźnienie w wykonaniu świadczenia są to instytucje ściśle związane z reżi¬mem odpowiedzialności kontraktowej. Skoro posłużył się ustawodawca dwoma pojęciami: zwłoka i opóźnienie oznacza to, że te pojęcia nie mają tego samego charakteru i należy od¬różnić zwłokę od opóźnienia. Sugeruje nam to również literalna wykładnia art. 476 k. c, zwłoka to inaczej kwalifikowane opóźnienie z przyczyn za które dłużnik Donosi odpowiedzialność. Opóźnienie zwykłe polega na tym. że dłużnik spóźnia się ze świadczeniem świadczenia ale spóźnia się z przyczyn za które nie ponosi odpowiedzialności. Za jakie przyczyny dłużnik ponosi odpowiedzialność a za jakie nie ponosi odpowiedzialności to wszystko opisane jest w k. c. i podręczniku.

I teraz w zależności od tego czy mamy do czynienia ze zwłoką czy opóźnieniem mamy różne skutki.
W przypadku zwłoki wierzyciel może żądać wykonania zobowiązania lub odszkodowania. Powstaje pytanie co z takimi zobowiązaniami, które przez to, że dłużnik wyświadczył umówione w terminie straciły dla wierzyciela sens. Wierzyciel może nie przyjąć takiego świadczenia i żądać naprawienia powstałej szkody. W obrocie gospodarczym to są typowe przykłady dostarczenia np. jakiś komponentów, które mają znaczenie dla wierzyciela tylko i wyłącznie w określonym cyklu produkcyjnym, później to oczywiście zaoferowanie dłużnika nie ma żadnego znaczenia. Wierzyciel może żądać oczywiście naprawy szkody stąd, że kom¬ponenty niezbędne do produkcji nie zostały dostarczone w terminie.

Należy teraz wyróżnić dwa pojęcia rzeczy:
•    Rzeczy oznaczone co do gatunku
•    Rzeczy oznaczone co do tożsamości
W świadczeniu polega to na dostarczeniu rzeczy i w zależności od tego z którą z tych dwóch rzeczy mamy do czynienia różne są skutki przypadkowej utraty rzeczy w przypadku zwłoki.
W przypadku rzeczy oznaczonych co do tożsamości jeśli nastąpi przypadkową utrata rzeczy, za którą normalnie dłużnik nie ponosiłby odpowiedzialności występuje przypadek tzw. casus micstus tzn. podwójnej odpowiedzialności. Ryzyko przypadkowej utraty rzeczy nie zależnie od tego czy ta przypadkowa utrata rzeczy jest związana z działalnością dłużnika czy też nie ciąży na dłużniku.